Lagundu dibertsitate funtzionala duten pertsonen bizi-kalitatea hobetzen, haien inklusioa eta autonomia sustatuz.

Dibertsitate funtzionala duten pertsonei laguntza ematea, arreta integrala jaso dezaten, autonomia gara dezaten eta aisialdi inklusibo eta aberasgarriaz goza dezaten, Garuneko Paralisiari Laguntzeko Nafarroako Elkartearen (ASPACE NAVARRA), Dano Cerebral Galicia federazioaren, Esclerosis Multiple Españaren, ATECE Bizkaiko Garuneko Gaitzaren Elkartearen, ATECE Gipuzkoako Garuneko Gaitzaren Elkartearen eta ATECE Arabako Garuneko Gaitzaren Elkartearen eta Mater Misericordiae zentroaren bidez.

Dibertsitate funtzionala duten pertsonek laguntza pertsonalizatuak behar dituzte, beren bizitza autonomiaz egin ahal izateko. Hala ere, sarritan oztopoak izaten dituzte, komunitatean erabat parte hartzea zailtzen dutenak eta beren eskubideak berdintasunez gauzatzea mugatzen dutenak. Desgaitasun-mota desberdinen artean, hartutako kalte zerebralak, garun-paralisiak eta esklerosi anizkoitzak erronka espezifikoak dituzte, eta arreta integrala eta laguntza egokituak behar dituzte.

Hartutako kalte zerebrala (HKZ) osasun publikoko arazo nagusietako bat da estatu-mailan. INEren (2022) Desgaitasunari, Autonomia Pertsonalari eta Mendekotasun Egoerei buruzko Inkestaren (EDAD) arabera, HKZ da helduaroan hartutako desgaitasun-kausa nagusia. HKZren ondorioek aldaketa fisiko, kognitibo, sentsorial, jokabidezko eta emozionalak barne hartzen dituzte, eguneroko bizitzan, gizarteratzean eta komunitatean parte hartzean nabarmen eragiten dutenak, mendekotasuna sortuz eta autonomia mugatuz.

Garun-paralisia (GP) da desgaitasun motorrik ohikoena eragiten duen nahasmendu neurologikoa, eta 120.000 pertsona ingururi eragiten die Espainian. GPa duten pertsonek sarri izaten dituzte arazo sentsitiboak, kognitiboak, komunikaziokoak eta pertzepziokoak, baita portaera-arazoak ere, eta horrek mendekotasun handia sortzen du: % 80k baino gehiagok eguneroko laguntza behar du, eta % 60k baino gehiagok etengabeko laguntza intentsiboa. Gainera, jolas-, kirol- eta gizarte-integrazioko jardueretan parte hartzeko oztopo handiak dituzte, eta zaintza, berriz, familiek hartzen dute beren gain, askotan behar bezalako babesik gabe. 

Esklerosi anizkoitza (EA) nerbio-sistema zentralaren gaixotasun kroniko bat da, eta desgaitasun progresiboa eragiten die hura dutenei. Horrek eragina du mugikortasunean, funtzio kognitiboan eta eguneroko jarduerak egiteko gaitasunean. Baldintza horrek, HKZ eta GPak bezala, arreta integrala, laguntza pertsonalizatuak eta autozainketa-estrategiak eskatzen ditu, kaltetutako pertsonen bizi-kalitatea eta parte-hartze soziala hobetzeko. Elikaduran, ongizate emozionalean eta dietaren eta sintomen maneiuaren arteko erlazioari buruzko heziketan oinarritutako proiektuek autonomia sustatzen eta gaixotasunei lotutako konplikazioak prebenitzen laguntzen dute. 

Behar horiek eta laguntza espezializaturik ez izateak areagotu egiten dute gizarte-bazterketa eta -diskriminazioa jasateko arriskua, eta, ondorioz, ezinbestekoa da pertsona horien autonomia, parte-hartzea eta gizarteratzea sustatuko duten ekimenak garatzea.

Jasotako dohaintzekin, erakunde horiek ondoren deskribatzen diren jarduerak indartu ahalko dituzte.

Garuneko Paralisiari Laguntzeko Nafarroako Elkartea (ASPACE NAFARROA)

ASPACE NAFARROAk “Garun-paralisia duten pertsonentzako laguntza eta inklusioa” proiektuarekin, garun-paralisia eta antzeko desgaitasunak dituzten pertsonen eskubideen aitorpenean jartzen du arreta, eredu sozial inklusiboa sustatuz. Pertsona horien eta haien familien bizi-kalitatea hobetzea du helburu, eskubideak, errehabilitazio fisikoa eta kognitiboa bermatuz, eta haien autonomia eta parte-hartze soziala sustatuz. Laguntza-programen bidez, terapietarako bekak, familientzako atseden-denborak eta jarduera inklusiboak ematen dira, hala nola kirol egokituak. Gainera, ahalduntzea eta erabakiak hartzeko gaitasuna lantzen dira, osasuna eta kudeaketa emozionala ardatz hartuta, batez ere Nafarroako landa-eremuetan, non ezintasunak dituzten pertsonek zailtasun handiagoak baitituzte.

Federación Galega de Dano Cerebral 

Federación Galega de Dano Cerebral (Dano Cerebral Galicia) erakundeak lan egiten du hartutako kalte zerebrala duten pertsonen eta haien familien autonomia eta bizi-kalitatea hobetzeko, sentsibilizazio-, prestakuntza-, ikerketa- eta bizitza independenterako laguntza-proiektuen bidez. "Hartutako Kalte Zerebrala duten pertsonentzako laborategi artistikoa eta sortzailea" proiektuarekin, Galiziako gizartean baldintza horri buruz gehiago jakitea lortu nahi da, eta eragindako pertsonen autoestimua, autonomia eta gizarteratzea sustatu. Proiektuak tailer artistikoetan parte hartzeko aukera ematen die parte-hartzaileei, non, artistez lagunduta, margolaritza, argazkigintza, eskultura edo idazketa bezalako diziplinetan obrak sortzeko aukera izango duten. Lan horiek erakusketa artistiko baten parte izango dira, eta parte-hartzaileek aukeratutako espazio batean aurkeztuko dira; aukera izango dute beren sormena adierazteko, gizartean integratzeko eta ongizatea hobetzeko.

Esclerosis Múltiple España (EME)

Esclerosis Múltiple España erakundeak esklerosi anizkoitza (EA) duten pertsonak, haien familiak eta arlo soziosanitarioko profesionalak biltzen ditu, eta ezagutza-trukea eta pazienteen bizi-kalitatea hobetzeko proiektuetako lankidetza sustatzen ditu. Testuinguru horretan, "Elikatu zure Bizitza: Nutrizioa eta Ongizatea Esklerosi Anizkoitzerako" proiektuaren helburua da EA duten pertsonen bizi-kalitatea hobetzea, nutrizio egokia sustatuz eta dietaren eta sintomen kudeaketaren arteko erlazioari buruzko hezkuntza bultzatuz. Proiektuak elikadura-hezkuntzako programak, gida dietetikoak eta web-mintegiak inplementatzen ditu, EA duten pazienteen nekea eta funtzio kognitiboa hobetzen dutela frogatu duten dieta espezifikoetan enfokatuak.

Bizkaiko Garuneko Gaitzaren Elkartea (ATECE Bizkaia)

Daño Cerebral / Garuneko Gaitza Bizkaia  Hartutako Kalte Zerebrala (HKZ) duten pertsonek eta haien familiek osatutako elkartea da, eta errehabilitazioa hobetzea, autonomia pertsonala sustatzea eta ingurunean aldaketak egitea du helburu, HKZ duten pertsonek aukera gehiago izan dezaten hezkuntzan, enpleguan, harreman sozialetan eta aisialdiko jardueretan. “Aisialdiaren eta denbora librearen bidez autonomia pertsonala sustatzea” proiektuaren helburua da eragindako pertsonei espazio seguru eta egokitua eskaintzea, aisialdiaz goza dezaten beraiek aukeratutako jarduerak eginez, haien parte-hartzea, integrazioa eta garapen pertsonala sustatuz, eta, aldi berean, lotura sozialak sortuz eta familia-laguntzako sarea indartuz. Proiektu honen bidez, parte-hartzaile bakoitzaren behar eta interesetara egokitutako arreta integrala eskaintzen da, eta jarduera berrien esplorazioa sustatzen da, haien bizi-kalitatea eta gizarte-ongizatea hobetzeko.

Garuneko Gaitzaren Elkartea (ATECE Gipuzkoa)

ATECE Gipuzkoa Garuneko Gaitzaren elkartea Hartutako Kalte Zerebrala duten pertsonen eta haien familien bizi-kalitatea hobetzera zuzendutako elkarte bat da, arreta integrala eta diziplina anitzekoa eskaintzen duena, gizarte-, familia-, lan- eta psikologia-esparruak barne hartzen dituena, betiere pertsonarengan zentratutako ikuspegi batetik, pertsona horien duintasuna eta eskubideak errespetatuz. "Hartutako kalte zerebrala duten pertsonentzako eta haien familientzako arreta integrala" proiektuak bilatzen du kolektibo horren behar espezifikoak asetzea, informazioa, laguntza eta aholkularitza emanez bai HKZ duten pertsonei, bai haien senideei, eta gizartea kontzientziatuz kolektibo horren problematikari buruz. Garatzen diren jardueren artean, psikologia eta neuropsikologia zerbitzuak, logopedia, fisioterapia, errehabilitazio kognitiborako tailerrak, eskulanak eta jolasak, memoria taldeak eta abar nabarmentzen dira. Horien guztien helburua da HKZ duten pertsonen autonomia, parte-hartzea eta ongizatea sustatzea, eta, aldi berean, familiek errehabilitazio-prozesuan duen zeregina indartzea. 

Arabako Garuneko Gaitzaren Elkartea (ATECE Araba)

Daño Cerebral / Garuneko Gaitza Araba elkarteak iktusaren, traumatismo kranioentzefalikoaren, garuneko tumorearen edo besteren ondorioz hartutako kalte zerebrala duten pertsonak eta familiak babesten ditu. Proiektuaren helburu nagusia da HKZ duten pertsonen eta haien familien bizi-kalitatea hobetzea, banakako eta taldekako jardueren bidez autonomia eta gizarteratzea bezalako alderdiak landuz. Horren barruan, pertsonarengan eta haren ingurune hurbilean oinarritutako esku-hartzea egiten da, banakako jardueren bidez eta taldeko jardueren bidez, hala nola hiri-baratzeen tailerra, mugikorren eta sare sozialen erabileraren tailerra eta oreka eta psikomotrizitatearen tailerrak.

Mater Misericordiae

Mater Misericordiae zentroa dibertsitate funtzionala duten pertsonen eta haien familien bizi-kalitatea hobetzen saiatzen da, modu autonomoan, duinean eta betean bizitzea ahalbidetuko dieten laguntza eta zerbitzuetarako sarbidea erraztuz. Testuinguru horretan, "Aniztasun Funtzionalerako Antzerki Soziala" proiektuak antzerkia darabil, desgaitasuna duten pertsonek aurrean dituzten erronken inguruan gizartea sentsibilizatzeko tresna indartsu gisa. Proiektuak aukera ematen die parte-hartzaileei, aniztasun funtzionala duten pertsonei, beren istorioen protagonista izateko. Helburua da gizartea desgaitasunari buruz sentsibilizatzea, parte-hartzaileak ahalduntzea haien istorioen irudikapenean ahotsa emanez, eta kolektibo horrekiko jarreretan aldaketa bat sortzea. Gainera, lan eta gizarte inklusioa sustatzea bilatzen du, eremu horietan dauden oztopoei buruzko hausnarketa kritikoa eraginez, eta publikoa eta agintariak mobilizatuz politika inklusiboagoak sortzeko.

Kanpaina honekin lortu nahi den laguntzarekin, gutxienez 741 onuradun zuzeni lagunduko zaiela uste da. 

Garuneko Paralisiari Laguntzeko Nafarroako Elkartea (ASPACE NAFARROA) (erakundearen webgunea)

Dano Cerebral Galicia federazioa (erakundearen webgunea)

Esclerosis Multiple España (EME) (erakundearen webgunea)

Daño Cerebral ATECE Bizkaia Garuneko Gaitza (erakundearen webgunea)

Garuneko Gaitza ATECE Gipuzkoa (erakundearen webgunea)

Daño Cerebral ATECE Araba Garuneko Gaitza (erakundearen webgunea)

Mater Misericordiae zentroa (erakundearen webgunea)