Colaborar para promover a protección do medio ambiente a través dos proxectos da Sociedad de Ciencias Aranzadi, Enraíza Derechos, a Sociedad Española de Ornitología (SEO BirdLife) e WWF.
A perda de biodiversidade é un dos problemas ambientais máis serios do noso tempo: ecosistemas que colapsan, especies que desaparecen para sempre e servizos esenciais (como o aire limpo, a auga ou os polinizadores) que se debilitan cada día. Reverter esta tendencia é urxente e posible, pero require acción inmediata e apoio cidadán.
Entre as causas estruturais desta perda atópase, por exemplo, o sistema alimentario global. No Cume de Sistemas Alimentarios Sostibles organizada por NNUU (2021), a comunidade internacional recoñeceu que transformar os sistemas alimentarios é unha estratexia clave para frear a perda de biodiversidade, o esgotamento de recursos naturais e o cambio climático. O sistema alimentario actual xera ao redor do 40% dos gases de efecto invernadoiro e case 1000 millóns de toneladas de alimentos, un 30%, desperdíciase ao longo da cadea de produción, distribución e consumo. FAO
Ademais, a perda de biodiversidade vese agravada por factores sociais e locais. Por iso nace a necesidade de responder á crecente desconexión emocional e ecolóxica que experimentan as persoas coa natureza nun mundo cada vez máis urbanizado. As nosas decisións sobre a conservación da natureza dependen, en gran medida, das nosas interaccións con ela. Tendo en conta que ao redor do 80% dos cidadáns europeos vive en cidades, é importante redescubrir a biodiversidade nas contornas onde vivimos, nas nosas rúas, parques e recunchos urbanos.
Neste mesmo contexto, os incendios forestais constitúen unha das principais presións ambientais actuais en España e un factor crítico na degradación dos ecosistemas. En España, case o 65% dos incendios prodúcense no noroeste peninsular e, só en Galicia, o 50% do total, uns 6.000 sinistros ao ano, o que dá conta da magnitude do problema. O problema no noroeste español é estrutural. Durante décadas distintos sectores veñen reclamando solucións integrais que fortalezan a resiliencia da paisaxe e reduzan a vulnerabilidade ante futuros incendios.
Para reverter estas tendencias e afrontar tanto as ameazas globais como as locais, necesitamos mobilizar á cidadanía e, máis en concreto, aos mozos, para restaurar hábitats degradados, protexer especies en perigo e devolver á natureza a resiliencia que necesita para sobrevivir.
Coas doazóns recibidas, estas organizacións poderán reforzar os proxectos que se describen a continuación.
SEO BirdLife
O proxecto “Dar alas a los jóvenes” consiste en organizar distintas xornadas de voluntariado ambiental en diferentes espazos naturais. Estas actividades buscan implicar á mocidade na loita contra a perda de biodiversidade, aproximándoos de forma práctica aos problemas reais que afectan os ecosistemas e ofrecéndolles ferramentas para ser parte activa da solución. Cada xornada combina unha introdución formativa con accións concretas sobre o terreo, adaptadas ás necesidades de cada espazo. Accións como por exemplo, batidas de limpeza para combater o lixo, reforestacións con especies autóctonas, mantemento de repoboacións xa existentes, eliminación de especies exóticas invasoras e talleres de construción e colocación de caixas niño para pequenas aves. O proxecto, ademais, persegue que os e as mozas se convertan en axentes de cambio dentro das súas propias comunidades. Por iso, cada actividade incorpora momentos de reflexión, caracterización de residuos, identificación de ameazas ou seguimento das melloras realizadas.
Enraíza Derechos
Para conseguir unha alimentación máis xusta e respectuosa co planeta é necesario cambiar tanto a forma en que producimos os alimentos como a forma en que os consumimos. Neste cambio, a mocidade xoga un papel moi importante, pois está máis aberta a cambiar os seus hábitos e ten máis conciencia dos problemas ambientais. Isto convértea nunha motor clave de transformación cara a un sistema alimentario xusto e sostible.
O proxecto “Juventud por una alimentación saludable y sostenible” creará espazos de encontro e reflexión entre mozos consumidores e mozos que xa están a producir alimentos de forma máis respectuosa coa contorna, para propoñer solucións para comer mellor coidando do planeta e de quen produce os alimentos. Ademais, traballarán conxuntamente no deseño e posta en marcha dunha campaña para animar a máis mozos a escoller unha alimentación máis saudable e respectuosa coa natureza.
Sociedad de Ciencias Aranzadi
Biarteko Mugi é un proxecto no que a biodiversidade urbana e as estratexias de mobilidade e inclusión social se entrelazan para fomentar a mobilidade activa en Donostia mediante percorridos que poñen en valor o patrimonio natural a través da curiosidade, a arte e a tecnoloxía. Aínda que son moitos os proxectos que divulgan os seus beneficios ambientais e de saúde, neste caso, a clave está en xerar vínculos emocionais e integralos na identidade e o patrimonio cultural da cidadanía para fomentar a súa protección. Así, arte, tecnoloxía e mobilidade activa convértense en ferramentas para visibilizar a biodiversidade mediante percorridos que espertan a curiosidade polos elementos naturais da contorna. BiArtEko Mugi desenvolve 4 percorridos urbanos: A) UrbanEko Mugi, paseos pedestres con historia natural e recreacións de biótopos naturais, B) TriEko Mugi, paseos en triciclo para persoas con mobilidade reducida; C) ArtEko Mugi, paseos con arte viva, a través de intervencións artísticas que funcionan como refuxios de biodiversidade; e D) VirtualEko Mugi, desenvolvemento dun asistente virtual e realidade aumentada para excursións naturalísticas.
WWF
De forma recorrente, o noroeste ibérico (centro e norte de Portugal, Galicia, Asturias, Zamora, León e Cantabria) resulta especialmente afectado por incendios forestais. Necesitamos máis prevención para reducir a vulnerabilidade da paisaxe á propagación das chamas; isto é, promover unha xestión colectiva e participada do territorio baseada nas zonas de alto risco. Só así lograremos unha paisaxe máis variada e resistente ao lume, onde convivan os usos do monte, a agricultura e o pastoreo.
WWF leva os últimos 4 anos traballando no Parque Natural Baixa Limia – Serra do Xurés, unha rexión altamente afectada polos incendios. As accións preventivas -como rozas e tratamentos selvícolas para reducir a cantidade de combustible nos montes, e a promoción da diversificación nas masas forestais- pode contribuír a lograr unha paisaxe máis diversa e resistente ás chamas neste espazo protexido. O traballo de forma coordinada con agrupacións de propietarios é clave para estimular unha xestión forestal colectiva.
Esta campaña do programa Céntimos Solidarios de EROSKI colaborará coa Sociedad de Ciencias Aranzadi, Enraíza Dereitos, a Sociedad Española de Ornitología (SEO BirdLife) e WWF.
Coa axuda que se espera conseguir con esta campaña, estímase que haberá un total de 6500 beneficiarios.
Sociedad de Ciencias Aranzadi (web da entidade)
Enraíza Derechos (web da entidade)
Sociedad Española de Ornitología (SEO BirdLife) (web da entidade)
WWF (web da entidade)